Wojciech Korfanty i jego zasługi dla Górnego Śląska

Wojciech Korfanty urodził się 20 kwietnia 1873 roku w robotniczej osadzie Sadzawka, na terenie obecnych Siemianowic Śląskich. Naukę pobierał najpierw w szkole w Siemianowicach, a następnie w gimnazjum w Katowicach. Został z tej szkoły usunięty ze względu na swą „polską postawę”. Jako ekstern ukończył jednak naukę w gimnazjum, następnie zaś podjął studia na politechnice w Charlottenburgu pod Berlinem, aby później kontynuować je we Wrocławiu.

W latach studiów akademickich działał w organizacjach młodzieżowych ideowo związanych z Narodową Demokracją (endecją). Kilka lat później stanął na czele ruchu narodowodemokratycznego na Górnym Śląsku. W czasie studiów we Wrocławiu Wojciech Korfanty nawiązał również kontakty z młodzieżowymi organizacjami narodowymi.

wojciech korfanty

Działalność Wojciecha Korfantego

W 1901 roku stał się członkiem Ligii Narodowej. W tym samym roku podjął swą akcję polityczną na Górnym Śląsku. Występował m.in. przeciwko pogarszającej się sytuacji materialnej robotników, upowszechniał świadomość narodową, chciał pogłębić więź mieszkańców Górnego Śląska z całym narodem polskim. Przeciwstawiał się jednocześnie klasowej solidarności robotników polskich z robotnikami innych narodowości.

Program społeczny przyniósł Korfantemu mandat posła do parlamentu Rzeszy – uzyskał go w wyborach w 1903 roku w okręgu katowicko – zabrzańskim. Zwycięstwo Korfantego zostało odebrane jako zwycięstwo sprawy polskiej na Górnym Śląsku.

W parlamencie Rzeszy Wojciech Korfanty wstąpił do koła polskiego, które grupowało posłów polskich z terenu całego zaboru pruskiego. Wojciech Korfanty szybko dał się poznać jako świetny mówca parlamentarny. Ze swoimi wyborcami utrzymywał stałe kontakty poprzez licznie organizowane wiece.

Przede wszystkim jednak oddziaływał na świadomość mieszkańców regionu poprzez „Górnoślązaka” – pismo zajmujące się nie tylko problematyką społeczno – polityczną, ale również tradycjami narodu polskiego i polską kulturą. Na łamach tego pisma propagowano oświatę – był to ważny instrument kształtowania postawy narodowej mieszkańców Górnego Śląska.

W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej działalność polityczna Wojciecha Korfantego znacznie się osłabiła. Jego groźnym rywalem stał się umiarkowany przywódca ruchu polskiego – Adam Napieralski.

 

Okres powojenny

W okresie powojennym Wojciech Korfanty rozpoczął nowy etap swej działalności. W wyłonionym 14 XI 1918 roku Komisariacie Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu pełnił funkcję jednego z trzech komisarzy. Faktycznie jednak, dzięki swemu doświadczeniu stał się czołowym przywódcą opanowanej przez prawicę polityczną Wielkopolski. Był wówczas nawet kreowany przez niektórych na przyszłego premiera. Ponadto w Poznaniu Wojciech Korfanty zabiegał o utworzenie Naczelnej Rady Narodu Polskiego, współdziałał przy organizowaniu Sejmu Dzielnicowego.

W dniu 16 stycznia 1919 roku funkcję premiera objął zbliżony do endecji Ignacy Paderewski. Jego wcześniejszy przyjazd do Poznania był sygnałem do wybuchu powstania wielkopolskiego. Wojciech Korfanty organizował w tym czasie życie gospodarcze, czuwał nad politycznym obliczem powstania, jednocześnie uważnie śledząc prace Sejmu Ustawodawczego w Warszawie. Dzięki temu zajął wkrótce stanowisko prezesa klubu endeckich posłów skupionych w Związku Ludowo – Narodowym.

Jednocześnie w dalszym ciągu Wojciech Korfanty uważnie śledził rozwój wydarzeń na Górnym Śląsku. Dwukrotnie, w kwietniu i czerwcu 1919 roku Wojciech Korfanty powstrzymywał Górnoślązaków przed rozpoczynaniem powstania. Miało to swe uzasadnienie i podyktowane było koniecznością podporządkowania sprawy wyzwolenia śląska wyższym racjom.

 

Wojciech Korfanty w I powstaniu śląskim

W efekcie do wybuchu I powstania śląskiego doszło dopiero w dniu 17 sierpnia 1919 roku. Wobec masowego napływu mieszkańców Górnego Śląska na teren Rzeczypospolitej Wojciech Korfanty stał się organizatorem pomocy dla uchodźców. W tym czasie na terenie całego państwa polskiego powstawały liczne komitety pomocy dla Śląska. Organizując pomoc dla uchodźców, Wojciech Korfanty jednocześnie przeciwdziałał kontynuowaniu powstania.

Rok 1919 zaznaczył się w życiorysie Korfantego również pracami dyplomatycznymi. Uczestniczył w polsko – niemieckich rokowaniach w Poznaniu, Bydgoszczy, Berlinie i Paryżu.  W stolicy Francji już na początku 1920 roku bawił jako faktyczny polski komisarz plebiscytowy, choć nominację na to stanowisko otrzymał dopiero w lutym.

Działalność przed plebiscytową strona polska oficjalnie rozpoczęła z chwilą opublikowania odezwy komisarza plebiscytowego  – Wojciecha Korfantego. Olbrzymią zasługą komisarza i stworzonego w oparciu o jego koncepcje Polskiego Komisariatu Plebiscytowego było zespolenie działań narodowowyzwoleńczych i ukierunkowanie ich na dalszy rozwój świadomości narodowej. Towarzyszyła  temu szeroka akcja propagandowo – oświatowa i popularyzacja polskiej prasy.

wojciech korfanty

Wojciech Korfanty w Komisariacie Plebiscytowym

W Polskim Komisariacie Plebiscytowym zespolono główne siły polityczne obozu polskiego: Narodowe Stronnictwo Robotników, Polską Partię Socjalistyczną. W ostatnim okresie przed plebiscytem w 1921 roku, z inspiracji Korfantego powołano do życia Chrześcijańskie Zjednoczenie Ludowe, które miało się stać zalążkiem organizacyjnym chrześcijańsko – demokratycznego nurtu politycznego, reprezentowanego przez Wojciecha Korfantego.

Kierowany przez niego Komisariat stał się mózgiem polskiej akcji plebiscytowej. W hotelu „Lomnitz”, gdzie zlokalizowano komisariat, zatrudniano w 24 wydziałach około 1043 osób, a 2,5 tysiąca następnych pracowało w terenie. Wojciech Korfanty rozbudowując tą instytucję chciał równocześnie stworzyć podwaliny dla przyszłej polskiej administracji na terenie Górnego Śląska.

 

Wojciech Korfanty dyktatorem powstania

Wojciech Korfanty zasłynął przede wszystkim jako dyktator III powstania śląskiego. Rozpoczęło się ono w nocy z 2/3 maja 1921 roku. W tym powstaniu społeczeństwo polskie udzieliło Górnoślązakom nikłego poparcia.  Na mocy decyzji aliantów z 20 października 1921 roku Polsce przyznano blisko 1/3 części obszaru plebiscytowego.

 

Źródło zdjęć: http://audiovis.nac.gov.pl

Osoby które odwiedziły tą stronę znalazły ją szukając:
  • wojciech korfanty zasługi
  • co dla polski zrobił korfanty
About Albin Herbert

Na Śląsku żyja od urodzynia. Za bajtla kulałech koło po placach, zgniotałech gwoździe na glajzach i jodłech chlyb z cukrem. Potym robiłech na grubie przez 30 lot. Teroz mom wreszcie czos pisać o moim Haimacie.

Speak Your Mind

*

Current day month ye@r *

Korzystając z tej strony zgadzasz się na otrzymywanie plików cookies. więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookie", celem zapewnienia najwyższych standardów obsługi. Jeśli w dalszym ciągu korzystasz z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub naciśnięcia przycisku "Akceptuję", wyrażasz zgodę.

Zamknij

Przeczytaj poprzedni wpis:
TBS Katowice – informacje

Idea utworzenia Katowickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS Katowice) powstała  1994 roku, kiedy to miasto Katowice i Katowicka Spółdzielnia Mieszkaniowa (KSM)...

TBS Katowice – Zasady wynajmu mieszkań

W większości przypadków zasady wynajmu mieszkań TBS Katowice są następujące: Budowane mieszkania są własnością TBS Katowice, którego właścicielem jest w...

Zamknij