Słownik śląski – internetowy słownik gwary śląskiej online

Internetowy słownik śląski zawiera tłumaczenia mnóstwa słówek z języka polskiego na gwarę śląską (lub język śląski). Nasz słownik gwary śląskiej obejmuje zarówno te bardziej znane słówka takie jak oma oraz te mniej znane jak fraszołka. Ten słownik polsko śląski jest prawdodobnie największym słownikiem gwary śląskiej (języka śląskiego) dostępnym w internecie.

Obecnie w słowniku gwary śląskiej znajduje się ponad 2000 słów.

Marek SzołtysekMarek Szołtysek

Autorem Słownika Śląskiego jest Marek Szołtysek. Pan Marek jest znanym pisarzem, publicystą, dziennikarzem, fotoreporterem, nauczycielem historii, ale przede wszystkim Ślązokiem i autor wielu poczytnych książek o Śląsku!

Bardzo dziękujemy Panu Markowi za udostępnienie treści. Jeżeli ktoś byłby zainteresowany zakupieniem drukowanej wersji, to można to zrobić na stronach Wydawnictwa ABC.

Łatwe wyszukiwanie w słowniku

W łatwy sposób można skorzystać z wyszukiwarki wbudowanej do przeglądarki internetowej. Wystarczy użyć skrótu klawiaturowego „Ctrl + F”.

 

Słownik śląski kategorie

Proszę wybrać odpowiednią literę i kliknąć w link.

A  B  C Ć  D  E  F  G  I  J  K  L  Ł M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Y  Z  Ż

 

Wstęp  do śląskiego słownika

Jak Ślązoki coś mówią, to po śląsku można powiedzieć, że oni – godajom czy gołdajom, jak się też wymawia bliżej Opola. Ale wyraz „mówić” można określić po śląsku nie tylko poprzez godać, ale też przez takie słowa jak rzondzić, gwarzić czy łosprowiać. Natomiast w pewnych konkretnych okolicznościach zamiast stosować słowo godać, można też śląską mowę określić poprzez słowa: beblać, fandzolić, faflać, smolić, drzistać, pociskać fleki, loć sie żurym, klachać, łonaczyć, omylać jynzorym, tyrkotać, szprechać, świyrgotać…

Choć godanie jest tylko jednym z wielu elementów śląskiej kultury, to jednak trudno sobie wyobrazić Górny Śląsk, na którym nikt nie będzie potrafił mówić po śląsku. Bez tego mówionego wymiaru śląskości nastąpiłaby wielka kulturowa katastrofa o charakterze regionalnym. Bo Górny Śląsk bez śląskości byłby z regionalnego punktu widzenia tak samo smutny, jak dzisiejszy Dolny Śląsk. Owszem, on nazywa się Dolny ŚLĄSK, ale śląskość jego jest tylko historyczna. A więc żeby nasz prawdziwy Śląsk, rozciągający się gdzieś od Cieszyna do Olesna i od Opola do Mysłowic, nie był w przyszłości tylko archeologicznym muzeum kultury regionalnej – to musimy się uczyć godać po śląsku. I do tego z pewnością może się przydać niniejszy słowniczek.

Zasłużony polski językoznawca – Aleksander Brückner (1856-1939) – miał szczególny sentyment do śląskiej godki, gwary, choć poprawnie powinno się ją nazywać – dialektem śląskim. Tak więc ów Brückner jako pierwszy chyba z tak znaczących polskich naukowców podkreślił staropolskie pochodzenie śląszczyzny. Powiedział, że dialekt śląski to mowa Rejów i Kochanowskich, czyli mowa, w której pozostały wyraźnie słyszane echa języka dawnych Polaków.

Niewątpliwym problemem związanym ze śląszczyzną, jest brak powszechnie uznanych zasad jej zapisu. Bo początkowo, przykładowo w XIX wieku, ludzie na Śląsku pisali po polsku albo po niemiecku. Pierwszej poważnej próby zapisania czegoś po śląsku podjął się dopiero Stanisław Ligoń w 1931 roku, tworząc książkę – „Bery i bojki śląskie”. Ale Ligoń dokonał jeszcze jednej ważnej rzeczy. Otóż pisząc swoje „Bery…” używał tylko polskich liter. A ponieważ książka ta miała bardzo wiele wydań i była bardzo poczytna, to rozpowszechniła tradycję ligoniowego zapisu śląszczyzny. Oto dla zilustrowania fragment „Berów”: „Krowa  wonio bardzo fajnie i czuć  jom już z daleka, co robi fajny wiejski luft. Chłop od krowy nazywo się wół, kiery wyglądo tak samo jak krowa, jeno że ni mo na spodku mlyka /…/” Również jo, Marek Szołtysek, nawiązując do ligoniowego zapisu, zacząłem pisać swoje śląskie książki tylko przy pomocy polskich liter. Oto więc dla przykładu fragment  „Biblii Ślązoka”: „Piyrwy to było tak: Ponboczek stworzył niebo i ziymia! Ale na ziymi niy było jeszcze nic a nic i wszyndzie był ćmok. Bestoż Ponboczek pedzioł: Niych sie stanie światłość! /…/”

 Oczywiście, że powyższy polski zapis śląskiego tekstu nie jest idealny. Bo o ile zapis słowa mlyko czy pedzioł odwzorowuje dość dobrze śląskie brzmienie, to jednak nie-Ślązok nie bardzo będzie już wiedział jak odczytać zapis: „wonio” czy „Ponboczek”. Dlatego proponuję najprostszy sposób rozwiązania tego problemu i to bez wprowadzania jakiejś skomplikowanej nowej litery. Proponuję to śląskie „o” z „wonio” czy „Ponboczek”  zapisać przy pomocy wytłuszczonej kursywy, czyli pochylonego i pogrubionego „o”. Niechaj przypomina ono, że w takich wyrazach trzeba ten dźwięk przeczytać inaczej. Dotyczy to przykładowo wyrazów: konsek, Ponboczek, woniać, Ślonzok, kołko, oma, wongiel, komyndant,… I właśnie w niniejszym słowniku dla komfortu Czytelników wprowadziłem takie udogodnienie. Zwróćmy więc uwagę na owe „o”, zaś resztę liter czytajmy normalnie, czyli jakbyśmy czytali po polsku.

Życząc Czytelnikom miłej lektury pragnę na koniec zauważyć, że dialekt śląski nie jest jednorodny i ma wiele odmian, które to odmiany nazywamy gwarami. I tych gwarowych odmian jest aż dwanaście. Jaką zatem gwarą jest śląsko godka przy pomocy której napisałem niniejszy słownik? Otóż to takie śląskie godanie, jakiego używam na co dzień, które najczęściej można usłyszeć gdzieś między Rybnikiem, Gliwicami, Żorami a Katowicami. Proszę zatem o wyrozumiałość i ewentualne uwagi, propozycje uzupełnień czy zmian.

Pozdrawiam – Marek Szołtysek

 

Słownik śląski kategorie

Proszę wybrać odpowiednią literę i kliknąć w link.

A  B  C Ć  D  E  F  G  I  J  K  L  Ł M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  Y  Z  Ż

 

Słownik polsko śląski online

Słownik Śląski

Słownik Śląski

Coraz trudniej jest się spotkać z typową gwarą śląską, ale jednak jest jeszcze to możliwe. Częściej jest to spotykane na Górnym Śląsku wśród zakorzenionej ludności niż u społeczeństwa żyjącego w obrębie Dolnego Śląska. Historia powstawania tej gwary nie jest taka krótka, ponieważ na ten proces miało wpływ wiele czynników.

Słownik śląski formował się poprzez różnorodne zapożyczenia z języka czeskiego, niemieckiego, słowackiego czy języka pochodzącego z literatury polskiej. Słownik śląski jest bardzo podobny do języka staropolskiego, można się w nim dopatrywać wielu wspólnych elementów.

Dla każdego turysty bardzo przyjemnym akcentem zwiedzania jest słuchanie mowy charakterystycznej dla tego regionu, poprzez nauczenie się kilku słówek mogą próbować utożsamić się na krótki okres z tym miejscem. Po części można poczuć się na Śląsku jak w nietypowym miejscu, ponieważ słownik gwary śląskiej jest bardzo oryginalnym tworem historii.

Wielokrotnie podejmowano próby unormowania gwary śląskiej i uznania go jako odrębny język. Za każdym razem kończyło się to tak samo, czyli niepowodzeniem. Słownik polsko śląski ma wiele przesłanek, które bardziej utożsamiają go z językiem polskim, niż z innymi mającymi wpływ na formowanie się go. Słownik śląski online jest przez społeczność śląską uznawany za dumę narodową, wiele ludzi uwielbia słuchać tego języka. Społeczeństwo do tego regionu w Polsce odnosi się z wielkim szacunkiem. Gwara śląska jest bardzo zakorzeniona w Śląskiej kulturze.Powszechnie szanowana przez ludność chciałaby być czymś autonomicznym. Spór dotyczący języka śląskiego jest rozstrzygany ze wszystkich możliwych aspektów.

Ciekawą formą zapoznania się z gwarą śląską jest internetowy Słownik śląski. Można tu przetłumaczyć każde słowo, jadąc w ten region można nauczyć się gwary śląskiego i starać się swobodnie porozumiewać się w tej gwarze. To niezwykłe doświadczenie dla każdego Polaka udającego się na Śląsk. Wiele stron internetowych oferuje zapoznanie się z językiem śląskim. Słownik śląski można równieżkupić także w formie papierowej i mieć go na wyłączność.

Spotykając kogoś ze Śląska w innym regionie Polski od razu da się poznać jego pochodzenie, ponieważ sposób mówienia jest bardzo charakterystyczny. Uwarunkowania kulturowe są widoczne na pierwszy rzut oka. Różnice językowe są dostrzegalne, co sprawia, że słownik śląski zyskuje jeszcze bardziej na swojej wartości i niepowtarzalności.

Źródło zdjęcia: flickr.com

Osoby które odwiedziły tą stronę znalazły ją szukając:
  • słownik śląski
  • słownik polsko śląski
  • słownik gwary śląskiej
  • gwara śląska
  • śląski słownik
About Albin Herbert

Na Śląsku żyja od urodzynia. Za bajtla kulałech koło po placach, zgniotałech gwoździe na glajzach i jodłech chlyb z cukrem. Potym robiłech na grubie przez 30 lot. Teroz mom wreszcie czos pisać o moim Haimacie.

Comments

  1. Jak słyszę znajomych gdy starają się rozmawiać po śląsku to sprawiają wrażenie mocno niedorozwiniętych. nie rozumiem dlaczego tyle zadymy o jakieś dziwne pomrukiwania po pijaku w końcu jak za dużo sie wypije to chyba każdemu się język zaczyna plątać :)

    • Jestem pod wrazeniem Pana wspanialej polszczyzny; szczegolnie nienagannnej ortografii, a zwlaszcza interpunkcji. O ogromnym znaczeniu kazdej gwary dla rozwoju spolecznosci nie zamierzam Pana przekonywac. To jest oczywiste. Tak jak i poznanie jezyka literackiego, do czego Pana serdecznie namawiam.
      Bo jak ni, to przidzie po Ciebie Matusz co styjc powiadol: gorole do szole, bo lina ucinom!

  2. laclik to jest śliniak a nie ślimak :)

  3. Dzisiaj 1-ego września 2012 jest artykuł o języku ślonskim na gazecie oksytańskiej http://www.jornalet.com.

  4. Hallo…..a co to znaczy….WYCUZNIK…?

  5. Co wom powiem to wom powiem ale wom powim…
    Nie umiem gwary, a chciałam się nauczyć, ale tak na dobrą sprawę, to jest zbędna, bo teraz ludzie na ŚLUNSKU nie gadają gwarą (młodzi) tylko jakimiś pokoślawionymi wyrazami wymieszanymi z wulgaryzmami.
    Więc niestety, ale teraz usłyszymy: Zoro ci wpie*ole, gorolu za*ebony!
    A nie jak kiedyś, z pełną kulturą: Chcysz ta rynka w ta gymba?!

  6. Pyjter says:

    Rzić, a nie żić!

  7. Tomasz says:

    witam, czy wie kto kaj można kupic słownik gwary ślaskiej w formie papierowej ?

Speak Your Mind

*

Current day month ye@r *

Korzystając z tej strony zgadzasz się na otrzymywanie plików cookies. więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookie", celem zapewnienia najwyższych standardów obsługi. Jeśli w dalszym ciągu korzystasz z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub naciśnięcia przycisku "Akceptuję", wyrażasz zgodę.

Zamknij

Przeczytaj poprzedni wpis:
Słownik ślaski – litery Z i Ż

W łatwy sposób można skorzystać z wyszukiwarki wbudowanej do przeglądarki internetowej. Wystarczy użyć skrótu klawiaturowego „Ctrl + F”. Słownik polsko...

Atrakcje Górnego Śląska cz.2

Górny Śląsk znany jest z wielu ciekawych zabytków oraz atrakcji turystycznych, które w większości związane są z tutejszym przemysłem oraz...

Zamknij